Farewell Symposium for Prof. Ton Derks (in Dutch) – 23 January 2026
Afscheidssymposium voor Prof. Ton Derks:
De materialiteit van religie: cultusplaatsen en godheden in de West-Europese en Mediterrane Oudheid
Date: 23 January 2026
Location:VU, NU-gebouw, de Boelelaan 1111, Theaterzaal 8
Credits: 1 EC
Onlangs heeft collega Ton Derks de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Ter markering van zijn pensionering organiseert de Vrije Universiteit Amsterdam op vrijdag 23 januari in het NU-gebouw, De Boelelaan 1111, een symposium. Direct aansluitend aan het symposium zal Ton een afscheidscollege verzorgen onder de titel Macht en religie in het Romeinse rijk: de altaren van keizer Augustus . U bent van harte uitgenodigd beide onderdelen bij te wonen.
Het wetenschappelijk onderzoek van Ton heeft vrijwel zijn gehele carrière in het teken gestaan van de Romeinse religie in de provincies van het Romeinse rijk, waarbij hij streefde naar een integratie van de studie van de materiële bronnen van de archeologie met de tekstuele bronnen van de Latijnse epigrafie. Het symposium dat hem naar aanleiding van zijn pensionering wordt aangeboden sluit nauw hierbij aan en heeft als thema: De materialiteit van religie: cultusplaatsen en godheden in de West-Europese en Mediterrane Oudheid. Het symposium bespreekt lopend Nederlands onderzoek van een reeks cultusplaatsen uit zowel de Mediterrane als de Noordwest-Europese regio. Op het programma staan presentaties over nieuw onderzoek naar heiligdommen en religieuze landschappen in zowel de Neder-Germaanse als de Grieks-Romeinse wereld. De leerdoelen kunnen als volgt worden omschreven:
- Kennis nemen van en inzicht verwerven in lopend Nederlands onderzoek van
cultusplaatsen uit de Oudheid. - Inzicht verwerven in en reflecteren op de symboliek van materiële cultuur uit
heiligdommen en de associatie met godheden. - Inzicht verwerven in en reflecteren op het begrip ‘religieus landschap’ en methoden
om dit begrip te operationaliseren. - Inzicht verwerven in en reflecteren op de relatie tussen macht en religie in de
expansieve fase van het Romeinse rijk.
Het volledige programma kunt u hieronder bekijken. De abstracts van de lezingen vindt u in deze bijlage.
Toegang tot het symposium en het afscheidscollege is vrij. De lunch is voor eigen rekening. U kunt daarvoor desgewenst gebruik maken van het restaurant in het nabijgelegen Hoofdgebouw.
Wij hopen velen van u te zien!
Program:
Vanaf 10:30: inloop, koffie
11:00-11:05 Welkomstwoord
11:05-11:40 Jan-Paul Crielaard: Het cultuslandschap van Zuid-Euboia (Griekenland), ca. 1100-300 v.Chr. Een poging tot een reconstructie
11:40-12:15 Marijke Gnade: De cultus van Mater Matuta in pre-Romeins Satricum: votiefgeschenken voor de godin
12:15-13:15 lunchpauze
13:15-13:50 Mieke Prent, Athanassios Themos, Elena Zavvou en Afroditi Maltezou:
Wie is de god? Polyvalentie in het Hellenistisch-Romeins votiefassemblage van Rykakia, Griekenland
13:50-14:25 Eric Norde/Marenne Zandstra: Goden, tempels en rituele praktijken in Herwen-Hemeling
14:25-15:00 Nico Roymans: De cultus van voorouderlijke moeders in het religieuze
landschap van Germania inferior
15:00-15:20 koffie/thee
15:20-16:05 Ton Derks: Macht en religie in het Romeinse rijk: de altaren van keizer Augustus
16:05-16:15 Nico Roymans: 35 jaar werken met Ton. Een terugblik
16:15-16:25 Jan-Paul Crielaard: Afscheidswoord
16:25-18:00 Receptie
Achtergrondliteratuur (te lezen voorafgaand aan het symposium):
Orsi, R. A. , 2011 : Belief , Material Religion 7, 10- 16.
https://doi.org/10.2752/175183411X12968355481773
Van Andringa, W., 2015: The archaeology of ancient sanctuaries, in R. Raja/J. Rüpke (eds), A companion to the archaeology of religion in the ancient world , Chichester (Blackwell companions to the ancient world), 29-40. https://doi.org/10.1002/9781118886809.ch2
Derks, T., 1998: Gods, temples and ritual practices. The transformation of religious ideas and values in Roman Gaul , Amsterdam (Amsterdam Archaeological Studies 2), pp. 73-81, 91-115, 119-130.
Derks, T., 2024: Materialising imperial ideology and religion in the Roman world, in J. Tanner/A. Gardner (eds), Materialising the Roman empire , London, 231-260.
https://doi.org/10.14324/111.9781800083981
Credits: ARCHON-leden kunnen 1 EC behalen voor het bijwonen van het symposium en het schrijven van een reflectierapport, waarbij gebruik wordt gemaakt van bovenstaande bronnen. Het rapport dient binnen een maand na het symposium te worden ingeleverd bij secretary@archonline.nl.
Registration: Aanmelding is verplicht. Hiervoor kunt u een kort bericht sturen naar n.g.a.m.roymans@vu.nl met vermelding van uw naam en affiliatie. In verband met de catering en de zaalcapaciteit vragen wij u daarbij aan te geven of u beide delen wenst bij te wonen of alleen het deel met het afscheidscollege van Ton.
